همزمان با ماه جهانی آلزایمر، توجه به بیماری آلزایمر و سایر انواع دمانس به‌عنوان یکی از چالش‌های مهم سلامت سالمندان، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. افزایش جمعیت سالمندان و تغییرات جمعیتی در کشور، ضرورت توجه جدی‌تر به سلامت شناختی و پیشگیری از اختلالات شناختی را بیش از پیش نمایان کرده است.

بر اساس مطالعات انجام‌شده، شیوع دمانس در میان افراد ۶۰ سال و بالاتر در ایران حدود ۷.۹ درصد برآورد شده است. این میزان، ضرورت تقویت برنامه‌های آگاهی‌رسانی، پیشگیری، تشخیص زودهنگام و حمایت از افراد مبتلا و خانواده‌های آنان را نشان می‌دهد. دمانس تنها یک مسئله پزشکی نیست؛ بلکه می‌تواند بر استقلال فرد، روابط خانوادگی، مشارکت اجتماعی و کیفیت زندگی سالمندان نیز تأثیر بگذارد.

در عین حال، شواهد علمی نشان می‌دهند که بخشی از عوامل مرتبط با خطر افت شناختی، قابل اصلاح هستند. فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، کنترل عوامل خطر قلبی‌عروقی، خواب مناسب، مشارکت اجتماعی و حفظ فعالیت‌های ذهنی از جمله اقداماتی هستند که می‌توانند در حفظ سلامت مغز و کاهش یا به تعویق انداختن خطر افت شناختی نقش داشته باشند.

الگوهای تغذیه‌ای سالم، از جمله رژیم مدیترانه‌ای، به دلیل تأکید بر مصرف سبزیجات، میوه‌ها، غلات کامل، حبوبات، ماهی و چربی‌های غیراشباع، در مطالعات مختلف با سلامت بهتر قلب و مغز همراه بوده‌اند. همچنین فعالیت بدنی منظم می‌تواند از طریق بهبود سلامت عروقی و حفظ عملکرد جسمانی، بخشی از یک رویکرد جامع برای مراقبت از سلامت شناختی باشد.

سلامت شناختی تنها به فعالیت مغز محدود نمی‌شود. حفظ ارتباطات اجتماعی، مشارکت در فعالیت‌های جمعی، یادگیری و فعالیت‌های ذهنی و توجه به سلامت روان نیز از مؤلفه‌های مهم سالمندی سالم هستند. کاهش انزوای اجتماعی و حفظ ارتباط با خانواده و جامعه می‌تواند به حفظ استقلال و کیفیت زندگی سالمندان کمک کند.

ماه جهانی آلزایمر فرصتی است برای یادآوری این نکته که مواجهه با دمانس نیازمند رویکردی چندبعدی است؛ رویکردی که در کنار تشخیص و درمان، بر پیشگیری، شناسایی زودهنگام، حمایت از خانواده‌ها، حفظ استقلال سالمندان و ایجاد محیط‌های دوستدار سالمند نیز تأکید داشته باشد.